Kluwer Accountancy Nieuws

HomeActueel › Accountancymarkt › Wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering BV-recht (II). Diverse verplichte accountantsverklaringen worden afgeschaft

Wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering BV-recht (II). Diverse verplichte accountantsverklaringen worden afgeschaft

01-03-2010 13:36 AN nr. 4

In AN 2 verscheen deel 1 van een tweeluik over het wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering BV-recht. Daarin ging het over inkoop eigen aandelen, financiële steunverlening, dividenduitkeringen en wettelijke reserves. In dit tweede deel staan de inbreng in natura, Nachgründung, en de omzetting rechtspersoon in BV centraal, alsmede de juridische splitsing en fusie. Duidelijk wordt dat het nieuwe wetsvoorstel rigoureus snoeit in diverse verplichte accountantsverklaringen. Kortom, slecht nieuws voor accountants.

Inbreng in natura

Allereerst aandacht voor het onderwerp inbreng in natura. De huidige wettelijke bepalingen inzake inbreng in natura (art. 2:204a en 204b BW) zijn globaal als volgt weer te geven:

  • door de oprichters, resp. bestuurders wordt een beschrijving gemaakt van hetgeen zal worden ingebracht met de daaraan toegekende waarde en de daarbij gehanteerde waarderingsmethoden;
  • de waarderingsmethoden moeten voldoen aan normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd;
  • de beschrijving moet betrekking hebben op een dag die niet meer dan vijf maanden voor de oprichting ligt, resp. vijf maanden voordat de aandelen worden genomen[1];
  • over de beschrijving moet een accountantsverklaring worden afgelegd waarin de accountant verklaart dat de waarde van de inbreng ten minste gelijk is aan de stortingsplicht;
  • de wet kent een vrijstelling voor het opmaken van de beschrijving en het afgeven van de accountantsverklaring indien aan een aantal voorwaarden is voldaan. De belangrijkste voorwaarde is een hoofdelijke aansprakelijkstelling door de vennootschap die aandelen neemt, dan wel een groepsmaatschappij daarvan.

 

Als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel gelden na het van kracht worden van de wet de volgende bepalingen met betrekking tot inbreng in natura:

  • de wettelijke verplichting om een beschrijving van de inbreng op te stellen blijft gehandhaafd;
  • de verplichting om waarderingsmethoden te hanteren die in het maatschappelijk verkeer aanvaardbaar zijn, vervalt;
  • de termijn van vijf maanden wordt gewijzigd in zes maanden;
  • de verplichte accountantsverklaring vervalt;
  • de vrijstellingsregeling vervalt eveneens.

 

Ter toelichting daarop wijs ik nog op de volgende punten: het feit dat de verplichting om ‘in het maatschappelijk verkeer aanvaardbare waarderingsmethoden’ te hanteren vervalt, wordt in de parlementaire geschiedenis niet gemotiveerd. Ook hier gelden twee belangrijke waarborgen, die ongetwijfeld aanleiding zijn geweest voor deze wijziging. Een bestuurdersaansprakelijkheid op het moment dat de vennootschap niet langer aan haar verplichtingen kan voldoen, indien daarbij een causale relatie aanwezig is met een onjuist gewaardeerde inbreng in natura. Ten tweede, de vereiste bestuurlijke goedkeuring voor toekomstige uitkeringen uit het vermogen, waarin onder meer de zogenaamde uitkeringstest een rol speelt (met eveneens het risico van aansprakelijkheid indien te lichtvaardig een uitkering wordt goedgekeurd). Overigens valt op dat dit maatregelen zijn die met name een repressief karakter hebben. Naar mijn mening kleven er – ook binnen het kader van vereenvoudiging – niet zoveel bezwaren aan het handhaven van de in het maatschappelijk verkeer aanvaarde normen. Ze zouden in ieder geval een extra preventieve waarborg bieden.

 

Wijziging vijfmaandstermijn

De wijziging van de vijfmaandstermijn in zes maanden hangt samen met de bepalingen voor juridische splitsing, zo blijkt uit de Memorie van Toelichting (MvT)[2]. Een juridische splitsing kan namelijk worden geëffectueerd en in financiële zin worden gebaseerd op de laatst vastgestelde jaarrekening indien het splitsingsvoorstel binnen zes maanden na einde boekjaar bij het Handelsregister wordt gedeponeerd. Daarbij doet zich overigens nog steeds een complicatie voor. Als het splitsingsvoorstel aan het einde van die zesmaandstermijn bij het Handelsregister wordt gedeponeerd, mag – in verband met de verzetstermijn – de splitsing pas worden geëffectueerd na een maand. Dan is het inmiddels zeven maanden na balansdatum en heeft de inbrengbeschrijving haar geldigheid verloren! Maar het verruimen van de termijn van vijf maanden naar zes maanden creëert inderdaad wel enige extra ruimte voor ‘inbreng in natura’-situaties in combinatie met een juridische splitsing.

 

Verplichte accountantsverklaring vervalt

De verplichte accountantsverklaring vervalt als gevolg van de doelstelling van het onderhavige wetsvoorstel om het BV-recht te vereenvoudigen en te flexibiliseren. Opvallend is dat de MvT als extra argument aanvoert dat de accountantsverklaring slechts een beperkte waarde heeft, omdat ‘de accountant niet steeds de vereiste deskundigheid hoeft te bezitten ten aanzien van de te waarderen zaken’[3][!].

Ook hier geldt dat de waarborgen uit oogpunt van kapitaalbescherming verschuiven naar de bestuurlijke betrokkenheid bij inbreng en eventuele uitkeringen (uitkeringstest, bestuurlijke goedkeuring en eventuele aansprakelijkheid). Overigens geeft de MvT aan dat het vragen van een accountantsverklaring op vrijwillige basis soms nog wel een nuttige functie kan vervullen. De MvT noemt voorbeelden van overleg met de Belastingdienst of het verkrijgen van externe financiering. Een ander voorbeeld is de situatie dat sprake is van verschillende aandeelhouders die allemaal op een verschillende wijze in de vennootschap inbrengen, waarbij het nuttig kan zijn deze inbreng van een accountantsverklaring vergezeld te laten gaan.

De vrijstellingsregeling vervalt eveneens. Achterliggende reden hiervoor is dat de wet nog slechts een beschrijving van de inbreng vereist. Een dergelijke – relatief eenvoudige verplichting – maakt een vrijstellingsregeling overbodig.

 

Nachgründung

Van Nachgründung is sprake als binnen twee jaar na inschrijving van de vennootschap in het Handelsregister goederen worden verkregen van een oprichter of aandeelhouder (art. 2.204c BW). De bepaling is bedoeld om het ontgaan van de inbrengverplichtingen te voorkomen. Zonder een dergelijke wettelijke bepaling zou een vennootschap in contanten opgericht kunnen worden, waarna de natura-inbreng vervolgens zonder waarborgen zou kunnen plaatsvinden. Ook voor Nachgründungstransacties geldt onder het huidige wettelijke regime de verplichting een beschrijving op te stellen en een accountantsverklaring af te geven.

Het wetsvoorstel leidt ertoe dat art. 2:204c BW helemaal vervalt. Voortaan kan het verkrijgen van goederen die nu onder het Nachgründungs-regime vallen worden geëffectueerd zonder beschrijving en accountantsverklaring. In de MvT wordt dit onderbouwd door onder meer te verwijzen naar de eenvoudige wijze waarop de Nachgründungsbepalingen op dit moment kunnen worden omzeild. Als extra waarborg wijst de MvT op een eventuele bestuurdersaansprakelijkheid bij onzakelijke transacties. Opmerkelijk is mijns inziens wel dat de inbrengbeschrijving – die gehandhaafd is bij inbreng in natura als storting op uit te geven aandelen – vervalt bij Nachgründungstransacties. Op zich zou het logisch zijn dit element, naar analogie van de andere inbrengbepalingen, op vergelijkbare wijze te continueren.

 

Omzetting rechtspersoon in BV

Onder het huidige recht is bij omzetting van een NV in een BV onder meer een accountantsverklaring vereist. Daarin verklaart de accountant dat het eigen vermogen van de vennootschap op een dag binnen vijf maanden voor de omzetting ten minste gelijk is aan het gestorte en opgevraagde kapitaal volgens de akte van omzetting. Een met inbreng in natura vergelijkbare waarborg uit oogpunt van kapitaalbescherming. Ook deze accountantsverklaring vervalt door het nieuwe wetsvoorstel. Reden hiervoor is dat de toekomstige wettelijke bepalingen geen minimumkapitaal meer kennen. Voor andere rechtspersonen die worden omgezet in een BV geldt hetzelfde. Ook in die situaties is nu een accountantsverklaring vereist, die als gevolg van dit wetsvoorstel vervalt.

 

Juridische splitsing

In het kader van juridische splitsing zijn onder meer de volgende accountantsverklaringen van belang:

  • een accountantsverklaring waarin de accountant verklaart dat de waarde van het in de splitsende rechtspersoon achterblijvende vermogen ten minste gelijk is aan het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal, vermeerderd met de wettelijke en statutaire reserves[4];
  • de inbrengverklaring met betrekking tot de inbreng in de verkrijgende rechtspersoon[5].

 

Dat de laatstgenoemde inbrengverklaring vervalt als het onderhavige wetsvoorstel van kracht wordt, is logisch en in lijn met het verdwijnen van de overige accountantsverklaringen bij inbreng in natura. Volledigheidshalve merk ik op dat de inbrengverklaring bij afsplitsing naar een NV als verkrijgende rechtspersoon uiteraard wel blijft bestaan.

Opmerkelijk is echter dat het wetsvoorstel de accountantsverklaring met betrekking tot het achterblijvende vermogen bij de splitsende vennootschap intact laat. Ook deze bepaling is oorspronkelijk bedoeld om de splitsende vennootschap aan de kapitaalvoorschriften van BW 2 te laten voldoen. In lijn met de andere vereenvoudigingen had een parallel met een uitkeringstest en bestuurlijke aansprakelijkheid mijns inziens meer voor de hand gelegen. In dat geval zou de accountantsverklaring ex art. 2:334aa lid 2 BW achterwege gelaten kunnen worden. De nieuwe wettelijke bescherming van statutaire en wettelijke reserves zou in dat geval tot uiting kunnen komen door een wettelijk bepaling op te nemen dat afsplitsing slechts zou zijn toegestaan voor zover deze wettelijke en statutaire reserves niet worden aangetast. Uit de parlementaire geschiedenis wordt niet duidelijk of dit aspect bewust buiten de wijzigingsvoorstellen is gehouden.

 

Juridische fusie

Bij een juridische fusie doet zich een soortgelijke situatie voor. Art. 2:328 lid 1 BW bepaalt onder meer dat een accountantsverklaring moet worden afgegeven waarin wordt verklaard dat (kort weergegeven) de som van de eigen vermogens van de verdwijnende vennootschappen ten minste gelijk is aan het nominaal aandelenkapitaal dat hun aandeelhouders als gevolg van de fusie verkrijgen. Deze toets moet worden uitgevoerd op basis van in het maatschappelijk verkeer aanvaarde waarderingsmethoden. Ook deze accountantsverklaring is één van de vormen van kapitaalbescherming die in het huidige BW 2 is opgenomen. Naar analogie van de voorgestelde wijzigingen met betrekking tot inbreng in natura zou het ook bij juridische fusie voor de hand gelegen hebben om:

  • de referentie aan in het maatschappelijk verkeer aanvaarde waarderingsmethoden te laten vervallen;
  • niet langer een accountantsverklaring te eisen.

 

Ook hier geldt dat uit de parlementaire geschiedenis niet duidelijk wordt op grond van welke overwegingen deze bepaling intact blijft. Wellicht dat ook dit aspect onbewust onbesproken is gelaten.

 

 

[Anton Dieleman RA is directeur vaktechniek bij Mazars.]



[1] De wettekst noemt nog een optie, maar die is voor dit artikel niet direct relevant.

[2] TK 31058, nr. 3, blz. 62.

[3] TK 31058, nr. 3, blz. 61

[4] Art. 2:334aa lid 2 BW

[5] Art. 2:334bb BW

28-02-2014

Wetsvoorstel CDA over kredietunies nog voor zomer naar Tweede Kamer

05-02-2014

Wetsvoorstel bescherming erfgenamen tegen onverwachte schulden

07-02-2012

Eerste Kamer neemt wetsvoorstel Verduidelijking rechtsvermoeden werkgeverschap aan

29-09-2011

Verzamelwet SZW wijzigt verklaring bevallingsdatum en eigenrisicodragen

22-06-2011

Wetsvoorstel Tussenregeling valutaresultaten naar de Tweede Kamer

Meer items (1-5 van 11)

Reageer 

Wilt u reageren, vul dan de onderstaande velden in. Uw e-mailadres wordt niet op onze website weergegeven.

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

Recente Vacatures

31-10-2014 Assistent Accountant
30-10-2014 Aankomend Accountant AA
23-10-2014 Ervaren assistent-accountant voor de ...
22-10-2014 Accountant AA
22-10-2014 Accountant

Meer vacatures

Peiling

De invoering van een beroepseed voor accountants is:


Gratis nieuwsbrief
3x per week het laatste nieuws in uw mailbox!

Volg Accountancynieuws! 

  
   

Accountancy Nieuws is een product van Kluwer - © www.accountancynieuws.nl