In 2015 gelden de wetten van de vrije markteconomie voor de veehouderijsectoren. Het onderzoek van Alfa richtte zich op de vraag welk krachtenveld dan zal ontstaan tussen de verschillende sectoren. Voor de vraagstelling baseerde het accountants- en advieskantoor zich op de financiële resultaten in de melkveehouderij, de varkenshouderij en de pluimveehouderij in relatie tot de milieudruk. De verwachting lijkt gerechtvaardigd dat de sector die het slechtst scoort, productieruimte zal prijsgeven aan concurrerende sectoren. Uitgangspunten voor de berekening zijn onder meer bedrijfssaldi, mestafzetprijzen en pachtprijzen.

Meer melkvee

Op basis van die uitgangspunten concludeert Alfa dat in 2015 melkvee alle milieuruimte in beslag zal nemen, als de productierechten worden afgeschaft. Het onderzoek laat zien dat de melkveestapel met 130 procent zou kunnen groeien. In dit - niet realistische - scenario verdwijnt de pluimvee- en varkensstapel geheel, terwijl de prijs voor losse pacht van grond oploopt tot ruim 860 euro. Reëler is om te calculeren met een krimp van de pluimvee- en varkensstapel tot 85 procent van het huidige niveau. In die situatie is er nog altijd ruimte om 20 procent meer melkvee te houden. Het wel of niet continueren van derogatie heeft geen consequenties voor de onderlinge verhouding tussen de sectoren, aldus Alfa. Wel zijn er gevolgen voor de mestafzet: zonder derogatie is het niet fosfaat maar stikstof dat de hoeveelheid mest bepaalt die kan worden aangewend. Ook dan kan de melkveehouder het meest profiteren.

Kringlopen

‘In dit onderzoek komt naar voren dat het sluiten van kringlopen een nieuwe uitdaging gaat worden voor veehouders,’ concludeert Alfa-adviseur Rick Hoksbergen. ‘Welke rem er gaat worden bedacht om grip te houden op de milieugebruiksruimte is onduidelijk. De sector moet ruimte krijgen om binnen de gestelde kaders van milieu, ruimtelijke ordening en dierwelzijn te produceren. We zitten niet te wachten op een nieuw volumesysteem.’