Het Nederlandse ‘anxiety’-niveau is 3.33 tegen 3.15 wereldwijd. Nog nooit waren deze scores zo hoog.

Wereldwijd stellen de bankiers en betrokkenen dat een economische crash zal leiden tot nieuwe kredietverliezen (2), gevolgd door een financieringscrisis welke de toegang tot liquiditeit (3) en nieuw kapitaal (4) afsnijdt. De top zeven wordt gecomplementeerd door het risico op politieke interventies (5), overregulering (6) en winstgevendheid (7). De peiling in Nederland kent dezelfde onderwerpen in de top zeven, slechts de volgorde is enigszins anders: winstgevendheid (2) liquiditeit (3) kredietrisico's (4) overregulering (5) beschikbaarheid kapitaal (6). Het grootste verschil is dus dat in Nederland de winstgevendheid als dreiging veel hoger scoort.

Financiële bananenschillen

Met name de financiële bananenschillen, zoals liquiditeitrisico’s en kapitaalbeschikbaarheid, zijn gestegen in de index. Winstgevendheid is zelfs nieuw in de index. Er wordt onder andere gevreesd voor een tweede dip in de economie, omdat die een nieuwe golf van kredietverliezen zal veroorzaken. Het grootste schrikbeeld vormt de crisis in de eurozone, inclusief het gevaar op failliete eurolanden. Het ineenvallen van de euro zal immers niet alleen banken in Europa raken. Ook bankiers in de VS, Canada, China, Argentinië en Australië plaatsen de eurocrisis aan de top van hun lijst met zorgen.

Te veel druk

‘Te veel druk, op te veel fronten en op hetzelfde moment,’ dat is volgens Eugénie Krijnsen, banking partner PwC, kort samengevat hun zorg. ‘De stapeling van op banken gerichte regelgeving die als reactie op de kredietcrisis zijn ingevoerd, zetten het rendement van banken verder onder druk. Dat maakt het aantrekken van kapitaal om aan de zwaardere kapitaalseisen te voldoen niet eenvoudig.’

Politiek ingrijpen

Het feit dat politieke interventies en overregulering hoog op de lijst staan, bevestigt het beeld dat banken bang zijn voor onbedoelde consequenties van politiek ingrijpen. Banken krijgen te maken met internationale maatregelen als strengere kapitaal- en liquiditeitseisen, de financiële transactietaks en de bankenbelasting. Eugénie Krijnsen: ‘Hoewel bedoeld om het financiële systeem te versteviging, kunnen de nieuwe wetten en regels onbedoeld leiden tot de noodzaak bij banken tot balansverkorting en daarmee ook vermindering van de kredietverlening. Kredietverlening is één van de basis functies van banken die banken ook als katalysator van de economie maken.’ Vorige week kondigden Duitsland en Frankrijk al aan dat ze willen dat de Europese banken minder streng worden aangepakt, zodat het de economie minder hindert.

Management

Tevens zijn er in het wereldwijde onderzoek zorgen over de capaciteit van banken om zichzelf te managen. Bananenschillen zoals corporate governance, kwaliteit van risicomanagement, back office en management incentives staan relatief hoog in de bananenschilindex. Frappant is dat in Nederland ook de hoge afhankelijkheid van technologie een zorgpunt is. ‘IT is terecht een belangrijk risico,’ meent Krijnsen. ‘Denk aan beveiligingsrisico’s van internetbankieren, een steeds grotere component van de funding van banken. Maar ook de grote afhankelijkheid van een wirwar van legacy-systemen bij vele banken en de hoge kosten van systeemaanpassingen als gevolg van nieuwe wet- en regelgeving. En vergeet niet het voordeel dat nieuwe toetreders tot de bancaire markt hebben als zij niet worden gehinderd door legacy-systemen. Het is dan ook onbegrijpelijk dat betaalsystemen op de laatste plaats staan.’

Banken bananenschillenindex 2012 (Plaats 2010 tussen haakjes)