De VS lijkt vooralsnog een recessie te kunnen afwenden. Of dit ook voor Europa geldt, is een heel andere vraag. Er zijn vier indicatoren die een verontrustend beeld laten zien: productie, werkgelegenheid, investeringen en winst.

Voorbode van recessie

Het optimisme onder de financieel directeuren heeft een flinke deuk opgelopen. De verslechtering van het vorig kwartaal lijkt in dit derde tijdvak door te zetten. Maar liefst 64% van de Europese CFO’s geeft aan minder optimistisch te zijn over de eigen economie. In de VS zegt 65% pessimistischer te zijn. Ook in Azië en China is het aantal optimisten sterk gedaald. Grootste gedeelde zorgpunten zijn de zwakke consumentenvraag, de intense prijsdruk en de globale economische instabiliteit. Een dergelijk negatief sentiment zou wel eens een voorbode kunnen zijn van een recessie. De situatie in de VS en Azië is echter nog niet zo slecht als in Europa. Er wordt nog steeds een (marginale) groei verwacht in werkgelegenheid, investeringen en winst. Als CFO’s in deze markten een recessie verwachten, zou dit in een negatieve groei voor investeringen en vaste contracten voor werknemers te zien moeten zijn. Dit is echter niet het geval.

Recept voor Europese recessie

Vooral in Europa gaat het ook op bedrijfsniveau een stuk minder goed dan vorig kwartaal. Ruim 40% geeft aan pessimistischer te zijn over de vooruitzichten van het eigen bedrijf. Ruim de helft van de Europese bestuurders is de komende 12 maanden niet van plan om de kasreserves in te zetten. De economische onzekerheid en moeilijke kredietmarkten maken dat bedrijven massaal financiële reserves opbouwen, wat ten koste gaat van potentiële economische groei. Ruim 40% van de CFO’s zegt de investeringsplannen te hebben teruggeschroefd in de afgelopen drie maanden.

Winstverwachtingen

De benutte capaciteit binnen de Europese productiebedrijven is tot en met dit kwartaal op nagenoeg hetzelfde niveau gebleven als aan eind 2010, namelijk 74%. Hier zal naar verwachting ook geen verbetering meer in komen. In het eerste kwartaal was de prognose voor de productiecapaciteitsbenutting voor het eind van 2011 nog 80.6%. Deze prognose is in het tweede en uiteindelijk derde kwartaal bijgesteld naar respectievelijk 78.9% en 73.9%.  

Tot voor kort was men in Europa ook nog zeer positief gestemd over de winstverwachtingen van het eigen bedrijf. Na de tumultueuze periode van 2008, die gepaard ging met zeer negatieve winstverwachtingen, was vanaf medio 2009 een sterke verbetering te constateren in het sentiment. Hier is nog opmerkelijk weinig van over. Daar waar gemiddeld genomen over de laatste twee jaar de verwachte groei in winst nog rond 8% lag (van beursgenoteerde bedrijven die meededen aan de survey), is dit voor dit kwartaal drastisch teruggelopen naar een verwachte winstafname van 0.8%.

Wreving en recrutering

Ook in de werving- en rekruteringsplannen wordt flink gesneden. Ruim 36% zegt minder arbeidskrachten te zullen aannemen. De verwachte groei in fulltime werknemers en uitzendkrachten is voor de komende twaalf maanden respectievelijk -0.5% en -5.4%. Dit kan implicaties hebben voor de groeimogelijkheden van de onderneming. Zelfs wanneer bedrijven investeringskansen zien, zijn ze niet in altijd staat daar gevolg aan te geven vanwege een tekort aan werknemers, tijd om het project te managen en expertise.