In 2007 was 62% van de bestuurders er nog zeker van dat het risicomanagement goed geregeld was. Om meer grip te krijgen op de risico's blijken de fondsen in toenemende mate over te stappen op een dynamisch risicomanagement; een actieve, frequente en integrale benadering om risico's te monitoren. ‘In het verleden was vaak sprake van een statische benadering, waarbij de risico's op een bepaald moment werden geïnventariseerd en vastgelegd in een rapport,’ zegt Edward Snieder, segmentleider Pensioenfondsen bij KPMG.  ‘Uit het onderzoek blijkt dat nog slechts één op de vier ondernemingspensioenfondsen alleen risicorapportages van de uitvoeringsorganisatie ontvangt en dat 35% van de fondsen de risico's van het fonds in kaart heeft gebracht. Eén op de vijf pensioenfondsen heeft een risicomanagementbeleid gedefinieerd.’

Indicatoren

Bestuurders van pensioenfondsen worden volgens Snieder meer dan ooit geacht gedegen afwegingen te maken over het beleid van hun pensioenfonds en de risico's die het fonds daarmee loopt. Snieder: ‘Om meer grip te krijgen op de risico's van het pensioen- en vermogensbeheer hebben de bestuurders dan ook indicatoren nodig op basis waarvan zijn de risico's kunnen monitoren en actie kunnen ondernemen op mogelijke gebreken. Hierbij hoort ook een analyse van de onderlinge afhankelijkheden tussen verschillende risico's en het gebruiken van risicomanagement als basis voor het maken van verschillende scenario's. Bestuurders van pensioenfondsen staan voor de taak om hun beleid gedegen uit te voeren en welbewuste keuzes te maken over de risico's die het pensioenfonds loopt en wil lopen. Dat geldt in het algemeen al decennia, maar de noodzaak hiervan is de afgelopen jaren sterk toegenomen.’

Risico’s monitoren

Volgens Snieder is het dan ook een logische vervolgstap om een tool te gebruiken bij het monitoren van de risico's. Snieder: ‘Waar het om gaat is dat de risico's op een zodanig niveau in kaart worden gebracht dat het bestuur deze continu kan monitoren. Om dit goed te doen dienen er indicatoren te worden gedefinieerd die kunnen worden afgezet tegen een door het bestuur vanuit het beleid gedefinieerde norm. Deze indicatoren gelden niet alleen voor financiële risico's, maar ook voor niet-financiële risico's. Veel pensioenfondsen blijken voldoende inzicht in te hebben in hun financiële risico's. Ook de niet-financiële risico's, zoals operationele of uitbestedingrisico's, dienen echter continu gemonitord te worden. De fondsen kunnen veel meer grip krijgen op hun risico's door ze gedetailleerd uit te werken in indicatoren en bijbehorende normen voor zowel pensioen- en vermogensbeheer als bestuursondersteuning. Hier hoort ook een analyse van de onderlinge afhankelijkheden tussen verschillende risico's bij. Een van de mogelijkheden is het inrichten van een pensioendashboard dat inzicht geeft in de belangrijkste risico's van het moment. Los van de precieze vorm blijft het echter vooral een hoofdzaak om het risicomanagement dynamisch in te richten. Een ad hoc en statische opzet volstaat in deze tijd niet langer.’