Uit onderzoek dat KPMG jaarlijks verricht onder honderd Nederlandse ondernemingspensioenfondsen blijkt dat slechts 28% van plan is om de komende drie jaar het verantwoord beleggingsbeleid te verbeteren. Op dit moment neemt slechts 34% van de fondsen de ESG-factoren mee bij het bepalen van het strategisch beleid. Daarnaast heeft slechts 38% van de ondernemingspensioenfondsen ESG-factoren opgenomen in de ontwikkeling van mandaten voor hun vermogensbeheerders. Bij niet meer dan 37% van de fondsen spelen factoren als klimaat, milieu en mensenrechten een rol in de selectie van deze uitvoerders. Een aantal ondernemingspensioenfondsen blijkt de integratie van ESG-factoren in het beleggingsbeleid volledig over te laten aan andere partijen. Zo verwijst een aantal ondernemingspensioenfondsen bij ESG-integratie naar het maatschappelijk verantwoord ondernemen beleid van de onderneming zelf. Een kleine minderheid van de fondsen geeft aan dat verantwoord beleggen geen thema is bij het pensioenfonds.

Uitdagingen 

‘Nederlandse pensioenfondsen staan voor grote financiële uitdagingen,’ constateert Edward Snieder, segmentleider Pensioenfondsen bij KPMG. Snieder: ‘Als gevolg van de wereldwijde financieel-economische crisis blijven dekkingsgraden onder druk staan en komt de beslissing om pensioenpremies al dan niet te verhogen voor een groeiend aantal pensioenfondsen dichterbij. De onzekere financieel-economische situatie op de langere termijn vergroot de uitdaging voor pensioenfondsen om ook in de toekomst goede en stabiele rendementen op beleggingen te behalen. Mede door deze grote financiële uitdagingen dreigen veel Nederlandse pensioenbestuurders echter minder prioriteit toe te kennen aan verantwoord beleggen. Dat betekent dat beleid en implementatie van verantwoord beleggen dus nauwelijks verder wordt ontwikkeld of verbeterd. Aandacht voor verantwoord beleggen in deze tijden van pensioencrisis is echter van groot belang voor Nederlandse pensioenfondsen. Factoren als klimaat, mensenrechten en milieu zijn immers van invloed op de financiële prestaties van nationale economieën en ondernemingen en daarmee op het risico-/rendementprofiel van beleggingen van pensioenfondsen.’

Regie 

Voor het effectief integreren van het verantwoord beleggen in zowel beleid als beleggingsprocessen is het volgens Snieder onder meer van groot belang dat de pensioenfondsen zelf de regie in handen nemen. Snieder: ‘Zij moeten een duidelijk beeld hebben wat zij van externe vermogensbeheerders en andere dienstverleners verwachten. Zowel in het selecteren als in het monitoren van vermogensbeheerders is het van groot belang inzicht te hebben in hun presteren als het gaat om milieu, mensenrechten en klimaat. Daarnaast moeten pensioenbestuurders zelf veel vaker de kaders voor verantwoord beleggen formuleren en dit niet overlaten aan hun uitvoerders. Veel meer dan nu het geval is zullen de fondsen moeten aangeven welke prestaties zij op het gebied van verantwoord beleggen van de vermogensbeheerders verwachten.’