Steeds meer ondernemingspensioenfondsen stappen over van een defined benefit (DB) naar een defined contribution (DC) regeling en brengen deze regeling in veel gevallen onder bij een verzekeraar. Ruim 30% van de onderzochte ondernemingspensioenfondsen overweegt het fonds binnen drie jaar te liquideren. Van deze fondsen verwacht 65% de regeling onder te brengen bij een verzekeraar en slechts 6% bij een bedrijfstakpensioenfonds. Van de onderzochte fondsen geeft echter niet meer dan 5% aan dat de belangen van deelnemers bij een verzekeraar beter worden behartigd dan bij een pensioenfonds.

Verschuiving

‘Het is duidelijk dat steeds meer pensioenregelingen bij verzekeraars worden ondergebracht en dat het toezicht op de uitvoering van deze regelingen in toenemende mate bij de deelnemer komt te liggen,’ zegt Edward Snieder, segmentleider Pensioenfondsen bij KPMG. ‘Deelnemers hebben echter in veel gevallen weinig mogelijkheden voor het monitoren van de prestaties van hun verzekeraar.’ De verschuiving van de risico’s van de pensioenregeling naar de werknemer is volgens Snieder ook terug te zien in het Pensioenakkoord. Snieder: ‘Bovendien vormt deze verschuiving de belangrijkste verklaring voor de groei van het aantal DC regelingen ten koste van het aantal DB regelingen. Ook in de aanloop naar het pensioenakkoord was er veel discussie over de vraag of de risico’s niet te eenzijdig werden neergelegd bij de werknemers. Eén aspect blijft echter voortdurend onderbelicht: de verschuiving van het toezicht op de uitvoering van de pensioenregeling. De werkgever zou veel meer verantwoordelijkheid moeten nemen om het onderwerp ‘toezicht’ op de agenda van de verzekeraar te zetten en er in de contracten met de verzekeraar op moeten aandringen dat werknemers op de juiste wijze tegemoet worden gekomen met adequate mogelijkheden om de prestatie te monitoren. Bij het aangaan van een contract is de werkgever in de positie om op dit punt op te komen voor de deelnemers en eisen te stellen aan de verzekeraar. Werkgevers hebben tijdens contractonderhandelingen echter weliswaar oog voor zaken als beleggingsresultaten en kosten, maar gedurende de looptijd van het contract is er nauwelijks aandacht voor het monitoren van de prestaties. Dit komt wellicht ook door het feit dat de risico’s niet langer bij de werkgever liggen. Individuele deelnemers hebben echter nauwelijks kritische massa om effectief toezicht te kunnen houden.’

Pensioenraad

Snieder pleit in dit kader dan ook voor een platform dat deelnemers met een pensioenregeling bij een verzekeraar in staat stelt effectief toezicht te houden op de uitvoering van de regeling en de verzekeraar. Snieder: ‘Een nieuw in te voeren 'pensioenraad' zou uitkomst kunnen bieden, waarin net als in een pensioenfondsbestuur de werkgever, werknemers en pensioengerechtigden vertegenwoordigd zijn. In de pensioenraad zijn de leden verantwoordelijk voor het behartigen van de belangen van de deelnemers en hebben duidelijke taken en de bevoegdheid om in te grijpen. Zo kan de pensioenraad een rol spelen bij het toetsen van de marktconformiteit van de beleggingsresultaten, de kwaliteit van de informatievoorziening aan deelnemers, het niveau van de kosten, de communicatie met deelnemers en de kwaliteit van de organisatie van de verzekeraar. Toch heeft de deelnemer ook met de komst van een pensioenraad nog steeds een eigen verantwoordelijkheid en dient hij meer belangstelling te krijgen voor zijn pensioenregeling. Op basis daarvan kan hij de verzekeraar controleren op de uitvoering van zijn pensioenregeling. Alleen dan is hij afdoende in staat zijn regeling te beheren en de risico’s goed te beheersen.’