Daarbij ziet PwC in grote lijnen drie opties: zelf proberen de pensioenrisico's te beteugelen, de risico's verkopen aan een externe partij (verzekeraar) of het overhevelen van de risico's naar de deelnemers aan de pensioenregeling.

Impact

Mensen leven langer en zijn een steeds groter deel van hun leven ‘met pensioen’. Het opbrengen van de kosten die hiermee gemoeid zijn is één van de belangrijkste sociale uitdagingen van deze tijd. Het PwC-onderzoek laat zien wat de impact is van pensioenverplichtingen op Nederlandse beursgenoteerde bedrijven:

• Tegenover iedere 100 euro aan beurswaarde van de AEX 25 en AMX 25 bedrijven staat een gemiddelde pensioenverplichting van 51 euro;
• In september 2011 bedroeg het totale IFRS pensioentekort van de onderzochte bedrijven 35 miljard euro. In december 2010 was dit nog 21,2 miljard euro;
• Twee van iedere drie euro  aan Nederlandse  pensioenverplichtingen is voor oud-medewerkers. Het aandeel dat oud-medewerkers innemen groeit nog steeds;
• Aanpassingen in IFRS-accounting standaarden beïnvloeden de resultaten van 80 procent van de onderzochte bedrijven. 23 van hen zien hun balanswaarde dalen en 25 hun winstcijfers.

2013

2013 is op pensioengebied een belangrijk jaar voor Nederlandse bedrijven. Onder het nieuwe pensioenakkoord zullen bedrijven een nieuwe pensioenovereenkomst moeten sluiten met hun medewerkers. De keuzes die hierin gemaakt worden bepalen de uitgaven voor hun pensioenplan, de kosten die ze moeten opnemen in hun boeken en de risico's die ze op de lange termijn lopen. Daarnaast worden IAS19 en de nieuwe IFRS-boekhoudstandaarden (IAS19R) voor pensioenen in 2013 van kracht. Veranderingen die de onvoorspelbaarheid van pensioentekorten naar de balansen van bedrijven brengen. Los daarvan hebben bedrijven te maken met moeilijke economische omstandigheden en turbulente financiële markten. Daardoor zijn de IFRS-pensioentekorten nu al gestegen tot boven het crisisniveau van de herfst van 2008.

Risico's zelf beheersbaar maken of overdragen

Hoewel het nieuwe pensioenakkoord veel vragen oproept, ziet PwC het als een kans voor Nederlandse bedrijven om hun pensioenverplichtingen rigoureus aan te pakken en verbeteringen door te voeren. Daarbij moeten bedrijven verder kijken dan hun neus lang is. De keuzes die ze moeten maken zijn gericht op het beheersbaarder maken van de verplichtingen en het dempen of maximeren van de pieken en dalen. Dat kan op drie manieren. Enerzijds door zelf de pensioenrisico's en verplichtingen te managen. Daarvoor moeten bedrijven de investeringsstrategie van hun pensioenplan aanpassen. Dan kunnen ze de klappen op de financiële markten opvangen. Een andere mogelijkheid is het verkopen van de pensioenverplichtingen aan een derde partij, bijvoorbeeld een verzekeraar. Deze partij neemt de pensioenverplichtingen over tegen een vaste prijs, waardoor de volatiliteit van de verplichting afneemt. De derde mogelijkheid is het aanpassen van de eigen pensioenovereenkomst, waarbij de 'plussen en de minnen' bij de deelnemers aan de regeling worden neergelegd en niet bij het bedrijf. In de praktijk betekent dit dat een bedrijf jaarlijks een vaste bijdrage doet aan het pensioenplan.