Investeren in vertrouwen

Maar liefst zes fiscale wetsvoorstellen diende het Kabinet in bij de Tweede Kamer op Prinsjesdag 2009. Al in behandeling bij de Tweede Kamer was het wetsvoorstel Schenk- en erfbelasting. En in het najaar worden ingrijpende maatregelen in de Vennootschapsbelasting verwacht. ‘En passant’ maakte het Kabinet op 16 september 2009 bekend te gaan studeren op (weer) een geheel nieuw fiscaal stelsel.

Het enthousiasme over zoveel daadkracht slaat bij zo’n fiscale overdaad toch om in enige terughoudendheid. Het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) stelt vast dat het Fiscaal Pakket substantieel en in positieve zin bijdraagt aan de kabinetsdoelstelling om de administratieve lasten voor het bedrijfsleven en de burger met 25% te verminderen. Dat is belangrijk, maar administratieve lasten zijn slechts één kant van de medaille.

In het Fiscaal Pakket worden ook principiële keuzes gemaakt, die een zorgvuldige parlementaire behandeling verdienen. Een aantal vereenvoudigingsvoorstellen lijkt wel zeer te zijn ingegeven door de wens het automatische proces van de Belastingdienst te vereenvoudigen. Meer wordt van de belastingplichtige verwacht dat hij in de voorfase de juiste gegevens aanlevert, zodat na afloop van het belastingjaar de aanslag snel, soepel en automatisch kan worden vastgesteld. Daarbij wordt de rechtsbescherming in de voorfase beperkt, door wijzigingsverzoeken in beginsel niet als bezwaar aan te merken.

De stap naar Horizontaal Toezicht is niet eens zo groot. Binnen het Horizontaal Toezicht verbindt de belastingplichtige zich om open en transparant alle relevante informatie te verstrekken en zonodig vooraf in overleg te treden met de Belastingdienst. De signaleringsfunctie komt meer te liggen bij de belastingplichtige en zijn adviseur. Dat ontslaat de inspecteur echter niet van zijn verplichting om de aanslag zorgvuldig vast te stellen. Behalve de gegevens uit de basisregistraties en de door de belastingplichtige aangeleverde gegevens, staat de inspecteur het systeem van de Belastingdienst ter beschikking, waarin hij allerlei historische informatie kan raadplegen. Juist die historische informatie gebruikt de Belastingdienst nu (nog) te weinig bij de schatting van het inkomen. Ontneem de belastingplichtige vervolgens een deel van de rechtsbescherming in de voorfase en het gevaar van een vertrouwensbreuk is geboren.

In het streven van de stroomlijning van de processen bij de Belastingdienst en het Horizontaal Toezicht dient juist de eigen verplichting van de inspecteur om relevante informatie te vergaren niet te worden veronachtzaamd. Een automatiseringsslag bij de Belastingdienst is de daarvoor noodzakelijke investering in vertrouwen.

Register Belastingadviseurs