Hier spelen ook de jaarrekeningaspecten een rol, zoals bijvoorbeeld bleek bij het recente faillissement van Econcern, volgens NRC Handelsblad ‘Nederlands bekendste duurzame-energiebedrijf’. Hoe waardeer je een windturbineproject en wat is de marktwaarde van zonnepanelen bij een afnemende consumentenmarkt? Het lijkt er op alsof duurzaamheid toch vooral een min of meer populair en politiek correct issue is, maar niets is minder waar. Duurzaamheid en het nastreven van een duurzame (maatschappelijke) ontwikkeling dateert al uit de tijd van de Club van Rome (1968) en was ook in de tachtiger jaren hot. Toen werd in het rapport Our Common Future al aangegeven dat bij duurzame ontwikkeling rekening moet worden gehouden met ‘de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen’. In dit rapport werd een duidelijke link gelegd tussen economische groei, milieuvraagstukken en de armoede/ontwikkelingsproblematiek. Bij duurzame ontwikkeling is dus sprake van een ideaal evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen. De termen duurzaamheid en duurzame ontwikkeling komen van oorsprong uit de ecologie: duurzaam gebruik van gronden betekent dat niet meer wordt onttrokken dan er door natuurlijke aanwas (ook in de toekomst) vanzelf weer bijkomt. Duurzaamheid en duurzame ontwikkeling zijn de afgelopen jaren gevestigde begrippen geworden. Dit heeft ook enige uitwassen te zien gegeven. Voor allerhande activiteiten en producten zijn inmiddels duurzame varianten ontstaan. Variërend van ecologisch verantwoord voedsel, duurzaam hout, duurzaam beleggen en duurzaam bankieren (ja zeker!) tot duurzame energie. Er wordt tegenwoordig zelfs een duurzaam nationaal inkomen gemeten en ook het uitbrengen van duurzaamheidsverslagen is gemeengoed geworden: de RJ actualiseerde de ‘Handreiking voor Maatschappelijke verslaggeving’. Nederlandse bedrijven, zoals TNT, DSM en Unilever, scoren wereldwijd goed waar het gaat om duurzaamheid. Dit komt naar voren in de jaarlijkse samengestelde zogenoemde duurzaamheidsindex van Dow Jones. Daarbij is getoetst op de criteria corporate governance, risicomanagement en milieubewustzijn. TNT staat bovenaan in de sector industriële goederen en diensten. DSM is het duurzaamste bedrijf in de sector Chemie en Unilever staat bovenaan in de sector Food and Beverage. Wat moet de accountant met dit alles? Ligt hier voor hem een uitdaging of een specifieke rol waar het gaat om de beoordeling van duurzaamheidsrapportages? PwC stelde in een recent onderzoek vast dat er relatief weinig bedrijven zijn die inzichtelijk maken wat de duurzaamheid van hun producten, dienst en bedrijfsvoering omvat. Duurzaamheid heeft weliswaar een vaste positie veroverd in de strategie van bedrijven, maar zij maken dat nog te weinig bekend. Volgens PwC zou de geloofwaardigheid van duurzame bedrijven enorm toenemen wanneer zij hun niet-financiële resultaten beter meten en transparant maken. De vraag is dan of dergelijke informatie objectief kan worden gepresenteerd en op een voor een breed publiek inzichtelijke wijze deel kan uitmaken van de financiële verslaggeving. Zie hier de uitdaging voor de accountant. Waarom mengt hij zich niet actief in dit debat als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer? Vanuit de theorie en praktijk van de accountancy kunnen kennis, principes en modellen worden ingezet om de maatschappelijke verantwoordelijkheid vorm te geven op een wijze die voor de organisaties en hun stakeholders wenselijk zou zijn. Hibbit, die als accountant in 2004 promoveerde op een onderzoek naar de kwaliteit van duurzaamheidsverslaggeving, neemt geen blad voor de mond: ‘Duurzaam ondernemen is allemaal pr-flauwekul’, zo stelde hij vast. Hij ziet ook risico’s; er bestaat (buiten de Kuip) immers vaak een grote kloof tussen woorden en daden en daar ligt een valkuil voor de accountant.