De Raad stelt vast dat ook indien moet worden aangenomen dat vanaf 1 januari 2007 de VGC (JG: = Verordening Gedragscode) van toepassing is, het handelen van een bindend adviseur, evenals onder de GBR-1994, slechts marginaal wordt getoetst omdat de beoordeling niet tot de competentie van de tuchtrechter behoort. Slechts indien een registeraccountant door zijn optreden als bindend adviseur schade toebrengt aan de eer van de stand, kan er aanleiding zijn tot ingrijpen van de tuchtrechter”.

Ik kan de inhoudelijke kant van deze klacht niet beoordelen. Dat de tuchtrechter slechts marginaal toetst, is een goed gebruik, al begrijp ik niet altijd helemaal hoe marginaal marginaal is. De gang naar de tuchtrechter kan geen sluikroute zijn als hoger beroep. Maar iets zit mij toch dwars. Deze deskundige is door het NIVRA als zodanig aangewezen. Het moet dus een registeraccountant betreffen. Deze registeraccountant moet deskundig advies geven. Zeker omdat het bindend is. Dit soort werk is de overtreffende trap van advisering. Partijen zijn niet vrij om de deskundige aan te wijzen. En zij zijn niet vrij om anders dan door marginale toetsing zijn bindend advies te ondergaan. Zij zijn aan deze godenzonen overgeleverd. Des te meer reden om de kwaliteit van het advies goed te onderzoeken. Paradoxaal genoeg zou het “alleen” nog kunnen gaan over de eer van de stand. Nu lijkt mij dat als de inhoudelijke tekortkomingen in een bindend advies blijk geven van ondeskundigheid, de eer van de stand wordt geschaad. Maar door slechts marginaal te toetsen, kan de ernst van die fouten niet worden beoordeeld en wordt dus ook niet vastgesteld of daarmee de eer van de stand in het geding is.

Volgens de tuchtrechter is de eer van de stand gered wanneer de bindend adviserende accountant zich houdt aan een aantal zorgvuldigheidseisen. Dat zijn vormkwesties die inhouds(on)deskundigheid onverlet laten. Maar ik ben nog niet klaar. In de VGC komt eer van de stand niet voor. De vraag dient zich aan of de tuchtrechter zich bij deze VGC – die geen eer van de stand kent – in zaken van bindend advies (waar het volgens hemzelf door marginale toetsing alleen kon gaan over de eer van de stand) niet heeft buiten gesloten. Het maakt duidelijk dat alleen voor bepaalde werkzaamheden van de accountant het oordeel van de Tuchtrechter kan worden gevraagd. De vraag is of onze clientèle deze nuance wel kent.

Voor mij was ook een andere uitspraak verrassend. De Accountantskamer heeft geoordeeld over de registeraccountant die niet aan een PE-verplichting heeft voldaan. Deze accountant heeft een “schriftelijke berisping” gekregen en een geldboete van € 1.650,-. Naar aanleiding hiervan heb ik de Wet Tuchtrechtspraak Accountants geraadpleegd. Evenmin als een mondelinge berisping, blijkt een “schriftelijke berisping” als tuchtrechtelijke maatregel niet te bestaan: Artikel 4 bepaalt dat een berisping bestaat uit een schriftelijke vermaning. De mogelijkheid van een geldboete is nieuw.

In artikel 2 staat - naast de vier traditionele tuchtrechtelijke maatregelen - als mogelijkheid c genoemd dat een boete wordt opgelegd, desgewenst in combinatie met een andere maatregel. Accountancy valt qua boete in de derde categorie (Volgens het Wetboek van Strafrecht met een maximale boete van € 4.500,-).

Voor het “hoe en waarom” heb ik de Memorie van Toelichting (MvT) bekeken. Heel interessant: in § 1 staat – principle based - met zoveel woorden dat het tuchtrecht alleen betrekking heeft op de werkzaamheden in de publieke functie van de accountant. Zou dat kunnen betekenen dat de Tuchtrechter niet rechtstreeks over bijvoorbeeld PE-verplichtingen kan oordelen? En met betrekking tot de nieuwe mogelijkheid van een geldboete staat in de MvT: “De geldboete vormt een van de meest effectieve tuchtrechtelijke maatregelen”. Meer niet. Zijn we onze eer echt kwijt? Eer is goed. Maar kennelijk is bij geanonimiseerde uitspraken geld toch beter.