Het uitgebreide palet aan politieke partijen en groeperingen dat ons land rijk is, heeft er ook bij dit item voor gezorgd dat het inmiddels verworden is tot een brei van casuïstiek, bestaand uit besluiten, Kamervragen en jurisprudentie. Voor de broodwinning van adviseurs is dit voorwaar geen reden tot lamenteren, voor diegene die als verzoekende partij fungeert, is dit een stuk minder dienstbaar.

Een sector waarbij zelfstandigheid versus gezagverhouding een prominente rol speelt, is de omroep. Een decennium geleden startte een fiscale rage die moest bewerkstelligen dat alle presentatoren als werknemers zouden worden gaan beschouwd. Aldus de Belastingdienst. U zult begrijpen welk een stroom aan schriftelijk verkeer, procedures en afstemmingen tussen ’s Rijks schatkist en belastingplichtigen en hun gemachtigden dit in de loop der tijd met zich mee heeft gebracht.

Een dergelijk dossier mocht uw columnist ter hand nemen. In het kort: cliënt presenteert in en vanuit het Hilversumse en met vele opdrachtgevers in de portefeuille leidde dit de laatste jaren onverkort tot de juiste afgifte van de gevraagde VAR. Geen lijfeigene van een omroeporganisatie, maar een zelfstandig bestaan als ondernemer was immer de welgevallige uitkomst van het VAR-traject.

Vanwege hier onbesproken gelaten ontwikkelingen, besloot de cliënt dit jaar zijn activiteiten in het vervolg via een vennootschap te entameren. Zekerheid vooraf is geen groot goed en tegelijkertijd van bijkans onschatbare waarde, waarbij de snelheid van afgifte van de VAR tevens liquiditeitsproblemen voorkomt. Nu is het doorgaans geen klagen over de vaart die in het VAR-proces zit. Maar zoals u voelt aankomen: in deze casus duurde het lang. Het is goed om op te merken dat de VAR-aanvraag in het kader van decentralisatiedoeleinden niet bij de eigen inspectie moet worden ingediend, maar bij de Centrale invoer in Heerlen. Het voert te ver om overal de logica achter te zoeken – het eigen leven van uw columnist is vaak ook niet meer dan een reeks van toevalligheden – edoch, nadat de data centraal zijn ingevoerd in het uiterste zuiden van ons land, wordt vervolgens de VAR zelve uitgegeven door een eenheid van de Belastingdienst in het hoge noorden, namelijk Groningen. Ik stel me een lang buizensysteem voor, gelegen direct naast het Pieterpad-tracee, waarin de VAR-ambtenaar te Heerlen een koker met VAR-inhoud lanceert met de metropool van het Noorden als bestemming.

Alvorens Groningen de VAR decreteerde, was er nog een consultatie door de Belastingdienst uit de Mediastad, die enige vragen stelde aan cliënt. Wat uit die cocktail van Belastingdienstkantoren volgde, was de zo vurig gewenste VAR-DGA. Echter, in de omschrijving van de VAR-werkzaamheden – één van de cruciale pijlers onder een daadwerkelijk bruikbare VAR – was geheel op eigen initiatief van de fiscus een adjectief toegevoegd. 

Dit leidde tot de nodige consternatie bij opdrachtgevers. De één na de andere viel erover. Derhalve ging cliënt in bezwaar, waarbij besloten werd geen hoogdravend juridisch betoog te verkiezen, maar gebruik te maken van een uiterst basale vorm van woordinterpretatie. Het adjectief, verworden tot pièce de resistance bij opdrachtgevers, werd in het bezwaarschrift tot op het bot ontleed middels het opvoeren van een slordige 11 (!) synoniemen teneinde duidelijk te maken dat deze toevoeging overbodig en onjuist was op grond van het feitenmateriaal.

De verpletterende indruk die dit bezwaar achterliet bij de Belastingdienst maakte de procedure succesvol, hetgeen ertoe leidde dat in de uitspraak op bezwaar een nieuwe VAR ten tonele kwam met weglating van het veelbesproken adjectief. Ondergetekende zag duidelijk een glansrol voor zijn eigen kantoor, als voorwaarde zonder welke geen juiste VAR zou zijn afgegeven. Totdat enige dagen later een epistel van de fiscus arriveerde met als geparafraseerde inhoud dat de gevraagde VAR weliswaar was afgegeven, maar dat de oorzaak hiervan gelegen was in het vertrouwensbeginsel (en dus niet de inhoud van het bezwaarschrift). Weer een illusie armer derhalve, nu immers niet het doorwrochte betoog in het bezwaarschrift had geleid tot de juiste VAR.

Tjako Streefland, directeur bij fiscaal adviesbureau Taxpartners in Loosdrecht.