Daar zitten een paar synoniemen tussen, dat wil zeggen dat in dit geval met ‘simpel’ wel ‘eenvoud’ zal zijn bedoeld, anders wordt het wat twijfelachtig. En ik vind dat ‘eenvoud’ eigenlijk wel ‘eenvoudig’ moet zijn: de rest is toch ook een bijvoeglijk naamwoord? Zo’n vreemd eendje vind ik nou weer niet helemaal ‘solide’. En dat is niet ‘stevig’. ‘Duidelijk’ en ‘helder’ is ook weer zo’n begrippenpaar. Je gaat je bijna afvragen of accountants altijd met twee woorden spreken. Dat is wel beleefd, maar het heeft ook wel iets dubbels. Ach, zolang het maar geen twee tongen zijn. Zo doorredenerend zouden ‘menselijk’ en ‘realistisch’ ook als synoniemen zijn bedoeld. Zelf ervaar ik daar toch een tegenstelling. Is het ‘menselijk’ om ‘realistisch’ te zijn? ‘Realistisch’ is toch ook wel een beetje onmenselijk. Zonder hoop is er geen leven. Menselijk realisme is dan tamelijk hopeloos. En de suggestie wordt gewekt dat we de werkelijkheid kennen. Dat vraag ik me af. Accountantscontrole is veel meer een systeemonderzoek dan een werkelijkheidsonderzoek, onder het motto: als het systeem werkt, zal dat wat er uit komt de werkelijkheid wel zijn. En werkt het systeem? Ja, op basis van steekproeven wordt de kans daarop in het algemeen voldoende groot geacht.

De samenwerkende verenigingen gaan verder dan hun al geciteerde trefwoorden. ‘Integriteit’ en ‘eerlijk’ worden genoemd. Mooie woorden. Vooral dat ‘eerlijk’. Het zal zijn afgeleid van ‘eer’. Maar die wordt niet genoemd in de VGC van het NIVRA. Betekent het dan dat we niet liegen? Of willen we dat de anderen dat geloven? Waarom hebben we zulke mooie woorden nodig? Waarom hebben we een VGC nodig als we allemaal steeds zo ‘eerlijk’ zijn en zo ‘integer’? Ik dacht juist dat we ‘menselijk’ zijn, en daar horen menselijke tekortkomingen bij. Ik las onlangs dat mannen drie keer en vrouwen twee keer per dag liegen.

Wat me verbaast zijn de woorden die niet worden genoemd. Waarom ontbreekt hier ‘vertrouwen’? Waarom worden ‘risico’ en ‘onzekerheid’ niet genoemd? Waarom gaat het wel over accountants die iets zouden moeten zijn, en niet over accountancy dat iets doet? Vanaf Limperg kennen we ‘vertrouwen’; Jan van de Poel gaf accountancy een kader in ‘handel in risico’. Met de door NIVRA/NOvAA genoemde trefwoorden gaat het om zelfverheerlijking van de accountant. Daar is niet veel reden toe.

Ten slotte noemen NIVRA en NOvAA nog ‘ruimte’ als een belangrijk trefwoord. Dat maakt me zenuwachtig. Vanwege al dat ‘geklets in de ruimte’. Maar geen zorg: ‘Ruimte begint heel dichtbij, direct om ons heen. Ons lichaam, onze kleding. Wij bepalen onze omgeving en doen dat dikwijls zeer doordacht. We willen zo iets van onszelf laten zien. De manier waarop we dat doen, heeft een expressieve functie. Met ons uiterlijk doen we een mededeling over wie we zijn. ‘Ik ben betrouwbaar. Met mij moet je rekening houden.’ Wij kunnen ons onderscheiden en positioneren door bewust bezig te zijn met de eigen vormgeving. Tegelijkertijd heeft dat een relationele functie: het laat zien hoe we in het leven staan en wat onze relatie is tot de medemens ...’. Nee, dit is niet door NIVRA/NOvAA bedacht. Het staat in een brochure van ‘Total Identity’, dat het logo heeft ontworpen.

Te veel ruimte? Dat moet worden voorkomen. Bijvoorbeeld door een ‘stevige’, ‘solide’ lijn. Er naast of er boven? Nee, streep er onder! Dat is ten slotte ook ons werk: eerst verantwoording; dan streep er onder. Als accountants kijken we ten slotte al genoeg om. Ja ook naar wat ‘Koninklijk’ was. ‘Das war einmal’. Maar ter herinnering kunnen we het logo oranje kleuren. Dan is het helemaal af. Het lettertype doet er voor mij niet zo toe. Hoewel, Symbol spreekt me wel aan. Daar kun je niet mee over de schreef gaan.