Wammes is blij met die bijval vanwege het door hem gehoopte, in zijn ogen heilzame effect. Kijk maar: ‘Obama’s populariteit steeg fors toen Oprah Winfrey zich openlijk achter hem stelde’. Ook ik vind die bijval tot de sterkste argumenten behoren om vóór de fusie te stemmen. Betere argumenten heb ik in ieder geval niet gehoord. Daarom ben ik tegen deze fusie. ‘Ik en velen met mij’ moet veelal op retorische wijze maskeren dat argumenten ontbreken. Het gaat dan om een mening en niet om een oordeel. Het zou de NIVRA-directie hebben gesierd wanneer zij op die bladzijde voor in De Accountant de gesignaleerde voor- en nadelen in een overzicht zou hebben geplaatst. Maar dit is dus niet de directie van de tegenstanders.

Accountants worden tot oordelen in staat geacht. Bij hen overheerst de rede: redelijke zekerheid; onderzoek; een deugdelijke grondslag. Een beroepsgroep die het van oordelen en beoordelen moet hebben en daar aanzienlijk prestige aan ontleent, wordt nu geacht zich uit te leveren aan de vrijblijvende meningsuitingen van vriendelijke derden. NIVRA en NOvAA hebben niet om uw oordeel gevraagd. Zij hebben uw mening gepeild. Dat ook de NOvAA peilt, bevreemdt me. Leden van NOvAA kunnen stemmen. Zouden er dubbeltellingen zijn?

De vier inleidende vragen in het peilingformulier hebben betrekking op wat zou kunnen: ‘Een gezamenlijke publiekrechtelijke beroepsorganisatie kan beter zorgdragen, ... zal beter kunnen, ... worden beter behartigd, ... dient te resulteren’. Ik zeg maar zo: ‘Theekan, koffiekan, alles kan’. Het fusieplan is dermate beperkt dat deze eventualiteiten nergens worden gestaafd of waarschijnlijk gemaakt.

Neem bijvoorbeeld stelling 4 van de vragenlijst: ‘De efficiënte invulling van de bureau-organisatie dient op termijn te resulteren in een structurele lastenverlichting’. In het fusieplan staat niets concreets over de aard van de efficiënte invulling. Er wordt geen termijn genoemd en het kost – na de NIVRA-verhuizing die een efficiënte locatie in de weg staat – opnieuw bergen geld. Dient is normatief; niet eens een belofte. Waarom zou die krachtige, eenstemmige organisatie trouwens niet méér mogen kosten?

De peiling sluit met de vijfde stelling: ‘Alles overwegende ...’. Hoe kan iemand alles overwegen wanneer de nadelen, risico’s en onzekerheden worden weggemoffeld en alleen de theekan en de koffiekan worden leeg geschonken? De directie weet het best: ‘nog maar weinig publicisten hebben zich onverdeeld positief uitgelaten over de fusie’. Ik zou zeggen: een teken aan de wand. Met verwijzing naar de nadelen die Leja Gouwens (voorzitter NIVRA Young Professionals) noemt, beperkt de directie zich tot ‘enkele kleine overkomelijke nadelen’. Kennelijk toch van zodanig belang dat aan het bestaan ervan niet kan worden voorbijgegaan.

Wat de peiling betreft: ‘Maar liefst 75% van de RA’s en AA’s vindt ...’. Daar is de dubbeltelling. Mogen we weten hoe de steekproef is bepaald? Kan de uitkomst worden gegeneraliseerd doordat zij aselect en representatief is? Hoe is de verdeling voor alleen de RA’s? Hoe betrouwbaar is de uitkomst? Is 25% tegenstanders niet al heel veel? En wanneer ben je, gemeten op de meetschaal op het peilingformulier, vóór of tégen? Per stelling geeft het peilingformulier zeven ongenummerde hokjes. Bij het meest linkse hokje staat ‘geheel eens’. Al door een kruisje in het tweede hokje ben je met de fusie niet geheel eens. Is dat een ‘nee’? Hebben alle voorstanders het meest linkse hokje ingevuld? Of zou het NIVRA tot en met het zesde hokje tellen? Of tot het vierde? Hoe eens moet je zijn? Is hier steekproeftheorie op los gelaten? Ik denk van niet: er zullen stemmen zijn geteld. Voor het NIVRA is een stemming hierover – ook schriftelijk – verboden.