Van het grootste belang voor het verstaan van deze column is een beschrijving van het gezelschap waarin ik verkeerde, dat naast mezelf, bestond uit een nazaat van vier jaar oud, bij welke laatste de getoonde kunstverzameling op generlei wijze de gemoedstoestand opriep zoals bij uw columnist hiervoor beschreven, maar die zich slechts ertoe beperkte de snelste route via een zelf verkozen ideale looplijn (in deze museale omgeving niet aangegeven zoals bij de Ikea) af te leggen zodat zo snel mogelijk de uitgang zou kunnen worden bereikt om te geraken tot het hoofddoel van die middag, namelijk het bezoek aan een kindvriendelijk horecaetablissement.

Na het Van Gogh verlaten te hebben, passeerden wij het belendende Stedelijk Museum. Dit ontlokte bij mijn nakomeling in rechte lijn, na de steigers geïnspecteerd te hebben, de opmerking “ze zijn aan het bouwen hier”. Het werd mij even te veel. Moest ik dit nog jonge zorgeloze leven vermoeien met een bloemlezing van de langdurige verbouwing die gaande was en die bepaald niet overijld zijn beslag aan het krijgen was. De traagheid grijpt ons aan. Zulke gedachten beklemmen je bij het verbouwingsdossier van het Stedelijk. Niet voor niets is de acedia (traagheid) een van de zeven klassieke hoofdzonden die zich –mooi samenvallend met het hier beschrevene- een rijke inspiratiebron heeft betoond in de kunst en literatuur. Was het mijn taak om terug te grijpen naar de ratio achter de verbouwing? Naar het juryrapport van destijds dat de keuze voor het winnend ontwerp als volgt onderbouwde: ‘Het brutaal ogende plan biedt de beste stedenbouwkundige oplossing met als verrassend hoogtepunt een piazza voor de nieuwe hoofdingang, een zelfbewuste, uitnodigende verschijning die het publiek al van veraf nieuwsgierig zal maken. De lastigste opgave is om van het huidige gebouw en de nieuwbouw één geheel te maken, gegeven dat de architectuur van beide delen hemelsbreed van elkaar verschillen. Het einde van de negentiende eeuw naast het begin van de éénentwintigste eeuw. Beter nog dan ‘naast’ is het woord samen (…) Mondriaan heeft het eens gehad over ‘het zien van de ware eenheid door tegendelige tweeheid’. Een mooie leidraad. Het (huidige) Weissman-gebouw is de geschiedenis, de nieuwbouw is de toekomst en samen vormen zij de vloeiende continuïteit van het Stedelijk Museum. Eenheid in tweevoud.’ Zonder Mondriaan te willen ontrieven, maar de nieuwbouw was hier bijna van het label ‘toekomst’ getransformeerd in ‘geschiedenis’ door het tot op heden uitblijven van een tastbaar resultaat en het failliet van het vorige met deze klus opgezadelde bouwbedrijf. En zelfbewustheid en uitnodigend is niet het eerste waarmee je de bouwsteigers associeert . Zulke overpeinzingen krijg je niet eens uitgelegd aan een volwassen medemens, laat staan aan een net schoolgaande pupil. In andere landen lukt het wel om een grootscheepse restauratie te maken tot een groot publieksevent, denk eens aan de wereldberoemde Sagrada Familia. Bij ons wil dat niet lukken; het aanschouwen van het Stedelijk in staat van verbouwing brengt tot op heden geen warme publieke belangstelling met zich mee, meer kille openbare afkeer. Dit alles indachtig besloot ik dan ook niet veel meer uit te brengen dan het beamen van de verbouwingsopmerking en mijn jonge metgezel niet op te zadelen met voorliggend museumgate.

Traagheid of gebrek aan voortvarendheid zult u ook herkennen uit uw eigen praktijk. Meer dan eens wordt uw contemplatie door uw cliënten en counterparts te gemakkelijk aangezien voor traagheid, maar u weet wel beter. Omwille van een grondiger eindresultaat laat u er liever een paar dagen overheen gaan, in plaats van overhaast te komen met uw bevindingen. U zorgt er immers voor dat uw kennis en inzicht samensmelt met de vraag van uw cliënten, via de benadering eenheid in tweevoud, exact zoals de grote Mondriaan het bedoelde.