Jules Muis over de accountantsverklaring: ‘De maatschappelijke signaalfunctie is 0,0.’ Dick Korf over de accountantsverklaring: ‘Vaar niet blind op de accountantsverklaring in de zin dat de onderneming solide is.’ Daar zit een moraal in. Die moraal lijkt het NIVRA zich aan te trekken. Getuige het rapport met de bijna Bijbelse titel ‘Meer dan euro’s alleen.’ Daarin pleit de beroepsorganisatie voor een bredere informatievoorziening door accountants over een onderneming dan alleen maar het beschrijven van de financiële status quo. Risicobeheersing, milieu, sociale aspecten, het hele spectrum van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen; allemaal onderwerpen waarover een a­ccountant kan berichten en waarmee de accountant aan maatschappelijke ­relevantie kan winnen. Ongetwijfeld is het allemaal waar.

Jules Muis vertelde de commissie nog meer. Muis vindt niet dat de accountant zijn werk per definitie slecht doet! Er vindt volgens hem wel degelijk ‘arm-twisting’ plaats tussen accountant en ondernemings­leiding, wanneer de accountant vindt dat een bepaalde post niet door de beugel kan. Dit onttrekt zich echter aan de waarneming van de buitenwacht. Gevangen in beroepsgeheim kan en mag een accountant niets vertellen over dat ‘armtwisting.’ Wanneer dat wel zou mogen, zou dat dan een rem zetten op het zoeken naar de grens van het oorbare door de ondernemingsleiding? Rients Abma - de directeur van Eumedion, de belangenbehartiger van de grote institutionele beleggers - denkt van wel. Hij ziet graag dat de accountant meer vertelt over het proces van de audit en het eventuele ­dispuut met de ondernemingsleiding over de posten in de jaarrekening.

Maak het ‘arm-twisting’ onderdeel van het openbare accountantsverslag en je weet of een onderneming consequent de grenzen opzoekt of redelijk conservatieve, veilige inschattingen maakt. Het voorkomt misschien te opportunistisch, op de korte termijn gericht, gedrag.