Men vertrouwt de Belastingdienst en de Belastingdienst vertrouwt de Nederlander. Daarbij gaat om hele grote convenanten, bijvoorbeeld de Verkorte Winstaangifte, maar ook om relatief kleine, zoals het convenant met de gemeente Hardenberg. Hieruit kun je constateren dat convenanten de experimenteerfase wel zo’n beetje voorbij zijn. Convenanten zijn big business en staatssecretaris De Jager is er blij mee. Het levert hem vrijwel iedere week een foto-opportunity op. 

Het verhaal is inmiddels wel bekend. In ruil voor vaste procedures en regels bij de belastingbetaler of zijn intermediair, handelt de fiscus de aangifte sneller af en komt de inspecteur minder vaak langs om de boeken na te lopen. Zo wordt de belastingbetaler zijn eigen inspecteur. Peter van den Berg, directeur van het CB, voorspelde eerder dit jaar in Accountancynieuws dat over een paar jaar de eerste convenanten wel onderwerp zullen zijn van een juridisch geschil. Ongetwijfeld heeft hij gelijk. Dan staan convenantpartners een keer voor de rechter. Dat is op zich helemaal niet zo bijzonder. Ten eerste: omdat je over alles met elkaar van mening kunt verschillen. En ten tweede: iedereen – nou ja, bijna iedereen – rijdt wel eens een keer te hard en wordt geflitst, dus er zal ongetwijfeld een keer een convenantpartij zijn die een convenant een beetje te veel naar zich toe trekt. En dan? Daar weten we nog maar weinig over. Wat doe je als convenantpartij wanneer je het met de andere partij fundamenteel oneens bent? Een convenant is gebaseerd op consensus en vertrouwen. Dus volgt er eerst overleg, er wordt gepolderd. Werkt dat niet en je hebt geen vertrouwen in elkaar, dan zeg je het convenant op. Of ga je dan als convenantpartij naar de rechter? Ook niet direct iets dat bijdraagt aan wederzijds vertrouwen. Afwachten dus, tot de eerste juridische procedures, de opgezegde convenanten of de bijgestelde convenanten. Volgens mij ligt hier een boeiend onderzoeksgebied.